Communicatie & Story-telling (Lecture 6)
Een perfect systeemdynamica-model heeft weinig waarde als je het niet kunt communiceren. Dit college behandelt hoe je complexe systeeminzichten vertaalt naar begrijpelijke verhalen, met archetypes en leverage points als communicatieve brug.
- System archetypes geven complexe structuren een naam en verhaal dat iedereen begrijpt.
- Story-telling overbrugt de kloof tussen het technische model (CLD/SFD) en de menselijke context.
- Goed communiceren = het verhaal vertellen van WAAROM het systeem zich zo gedraagt, en WAT er structureel moet veranderen.
Vier stappen in story-telling voor systemen
- Herken het patroon (archetype): geef het een naam en verhaal.
- Verbind het verhaal aan het systeem: welk deel van je CLD/SFD is het archetype?
- Identificeer leverage points: waar kun je ingrijpen?
- Ontwerp en communiceer interventies: concrete acties en verantwoordelijken.
Connectiviteit tussen leverage points
Leverage points zijn geen onafhankelijke knoppen: ze zijn hiërarchisch en complementair:
- Een verandering in paradigma (2) maakt nieuwe doelen (3) mogelijk.
- Nieuwe doelen (3) vragen om nieuwe regels (5) en informatiestructuren (6).
- Kortetermijnmaatregelen (parameters, 12) kunnen 'tijd kopen' terwijl structurele verandering (1-5) plaatsvindt.
- Dit heet: 'react to buy time for transform': een dynamisch adaptieve strategie (Stroh, 2015).
Probleem: overbevissing → visstand stort in → inkomsten dalen → meer boten nodig (Limits to Success).
Leverage points per interventie:
- 11 (Buffers): meer visbronnen aanleggen, aquacultuur ontwikkelen
- 12 (Numbers): technologie verbeteren voor efficiëntere vangst per eenheid
- 7 (Reinforcing loop): winst herinvesteren in plantaardige alternatieven (diversificatie)
- 3 (Goals): van groeidoelstelling naar 'voldoende winst' (sufficiency)
- 2 (Paradigm): van 'de zee is onuitputtelijk' naar 'we zijn rentmeesters van een fragiel ecosysteem'
Combineer push (beperk vangst) + pull (nieuwe alternatieven) = policy packaging.
Professionele consultancypresentatie
In de groepsopdracht lever je naast het rapport een video op (max. 7 minuten). Een goede presentatie bevat:
- Introductie van team en geselecteerd bedrijf (case)
- De geselecteerde problemen of uitdagingen
- De analyse via systeemdynamica-modellen (CLD, SFD, archetypen, leverage points)
- Conclusies: kernbevindingen en aanbevolen interventies
- Visuele ondersteuning: zorg dat het CLD/SFD leesbaar is
Een goede systeempresentatie heeft ZOWEL een narratief (verhaal dat mensen aanspreekt) ALS een logische redenering (gebaseerd op het model). Richt je op de klant: wat zijn de meest urgente bevindingen voor hen? Wat kunnen ze morgen anders doen?
Andere hoofdstukken van Business Analysis for Responsible Organisations
- Responsible Organisation
- Systeemdenken (Systems Thinking)
- PAM: Purposeful Activity Model
- Integrated Reporting (IR)
- Stakeholdertheorie
- Causal Loop Diagram (CLD)
- Stock and Flow Diagram (SFD) & Vensim
- Systeem Archetypen (Meadows / Kim / Senge)
- Leverage Points: Meadows (2008)
- Interventieontwerp (Stroh, 2015)
- Examen: voorbeeldvragen & antwoorden
- Graphs over Time & Dynamic Hypothesis
- Het IJsberg-model (Iceberg Model)
- Probleemformulering & Research Statement
- Group Model Building (GMB): Rouwette & Franco (2024)
- Limits to Growth (1972): WORLD3-model
- Aanvullende concepten: harde & zachte variabelen, white/black box
- Praktijkcase: drinkwaterconsumptie (RIVM / Ambaum)
- Groepsopdracht: structuur, rubric & checklist
- Sleutelbronnen & academische referenties
- Vensim & System Dynamics: volledige gids