Probleemformulering & Research Statement
De probleemformulering is de meest cruciale stap in de BAFRO-analyse: zonder scherpe, goed onderbouwde probleemstelling is de rest van de analyse los zand. Seminars 1-3 zijn gewijd aan het stap voor stap opbouwen ervan.
Van activiteiten naar issues
| Fase | Output | Richtinggevende vragen |
|---|---|---|
| PAM + aannames | Overzicht van activiteiten, stakeholders en verbindingen | Welke activiteiten zijn kritisch? Welke aannames kunnen falen? |
| Lange lijst issues | 10-20 concrete issues | Wat zijn de consequenties? Voor wie? Hoe ernstig? |
| Selectie kernissues | 2-3 issues | Impact? Haalbaarheid van analyse? Relevant voor responsible organising? |
| Probleemstelling | 1 scherpe, gefocuste stelling | Zie template hieronder |
| Research statement | RQ + intern + extern doel | Zie uitleg hieronder |
De sterke probleemstelling: template
"De organisatie worstelt met _______ omdat _______ dat kan resulteren in _______."
- 'De kostengedreven inkooppraktijken conflicteren met de duurzaamheidsverplichtingen, waardoor risico's voor leveranciersrelaties ontstaan en de merkintegriteit in gevaar komt, wat kan leiden tot klantenverlies en dalende inkomsten.' → koppelt activiteit (inkoop), spanning (kosten vs. duurzaamheid), stakeholder (leveranciers) en risico (klantenverlies)
- 'Batavierenrace heeft milieu-uitdagingen bij het organiseren van hun evenement.' → te vaag, geen koppeling aan activiteiten of stakeholders, geen risico's
Een sterke probleemstelling kenmerkt zich door: (1) duidelijk verwoorden wat problematisch is, (2) koppeling aan activiteiten, stakeholders en spanningen, (3) duidelijke risico's en potentiële gevolgen, en (4) zichtbare aannames.
Research statement: intern en extern doel
| Type doel | Definitie | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Intern doel | Welke kennis heb je nodig om het probleem te bestuderen? (kennisfocus) | 'Inzicht krijgen in de feedbackmechanismen die voedselverspilling bij Fresh Daily in stand houden.' |
| Extern doel | Waarom heb je deze kennis nodig? (praktische toepassing) | 'Op basis van dit inzicht gerichte aanbevelingen doen die verspilling verminderen zonder klanttevredenheid te schaden.' |
- Specifiek en gefocust: te breed = niet te beantwoorden.
- Contextualiseer: waarom juist deze focus (en niet een andere)?
- De onderzoeksvraag moet beantwoordbaar zijn via het CLD/SFD dat je ontwikkelt.
- Controleer in Assignment 3: kun je de RQ daadwerkelijk beantwoorden met je systeemdiagram?
PESTELE-analyse
Framework voor externe omgevingsfactoren die de organisatie nu of in de toekomst kunnen beïnvloeden: input voor de graph over time en het CLD.
| Factor | Beschrijving | Vraag voor analyse |
|---|---|---|
| P: Political | Politiek klimaat, overheidsbeleid, regulering, stabiliteit | Welk beleid of welke ontwikkelingen beïnvloeden onze sector? |
| E: Economic | Economische groei, inflatie, bestedingen, arbeidsmarkt | Hoe beïnvloeden economische schommelingen onze klanten en kosten? |
| S: Social | Demografische trends, consumentengedrag, levensstijl, waarden | Hoe veranderen behoeften en verwachtingen van klanten? |
| T: Technological | Innovatie, digitalisering, automatisering, platformeconomie | Welke technologische veranderingen bedreigen of bieden kansen? |
| E: Environmental | Klimaatverandering, milieuregelgeving, grondstoffenschaarste | Welke milieu-uitdagingen zijn relevant voor onze activiteiten? |
| L: Legal | Wetgeving, arbeidsrecht, aansprakelijkheid, privacyregels | Welke wettelijke veranderingen beïnvloeden onze manier van werken? |
| E: Ethical | Maatschappelijke verwachtingen, eerlijkheid, inclusie, transparantie | Welke ethische spanningen zijn aanwezig in onze sector? |
Trend: een geleidelijke, aanhoudende verandering (digitalisering, vergrijzing). Event: een discrete schok of keerpunt (COVID-19, toeleveringsverstoring, nieuwe regelgeving). Beide beïnvloeden het systeem anders en vereisen een andere interventieaanpak. Prioriteer in de PESTELE-analyse op (a) waarschijnlijkheid en (b) impact op je kernissues.
Modellen bij dit hoofdstuk
PESTELE-analyse: Zeven externe omgevingsfactoren: Political, Economic, Social, Technological, Environmental, Legal en Ethical. BAFRO voegt Ethical toe aan de klassieke PESTLE. Input voor de graph over time en het CLD: prioriteer op waarschijnlijkheid en impact op je kernissues.
Andere hoofdstukken van Business Analysis for Responsible Organisations
- Responsible Organisation
- Systeemdenken (Systems Thinking)
- PAM: Purposeful Activity Model
- Integrated Reporting (IR)
- Stakeholdertheorie
- Causal Loop Diagram (CLD)
- Stock and Flow Diagram (SFD) & Vensim
- Systeem Archetypen (Meadows / Kim / Senge)
- Leverage Points: Meadows (2008)
- Interventieontwerp (Stroh, 2015)
- Examen: voorbeeldvragen & antwoorden
- Graphs over Time & Dynamic Hypothesis
- Het IJsberg-model (Iceberg Model)
- Communicatie & Story-telling (Lecture 6)
- Group Model Building (GMB): Rouwette & Franco (2024)
- Limits to Growth (1972): WORLD3-model
- Aanvullende concepten: harde & zachte variabelen, white/black box
- Praktijkcase: drinkwaterconsumptie (RIVM / Ambaum)
- Groepsopdracht: structuur, rubric & checklist
- Sleutelbronnen & academische referenties
- Vensim & System Dynamics: volledige gids